Bəzi sahələrdə dövlətin institut olaraq fərdlə rəqabətinin tərəfdarıyam. Dövləti tam kənara atıb nəzarətdən kənar qoymaqdansa, onu da institut kimi rəqabətə cəlb etmək olar. Məsələn, ictimai nəqliyyat, bazar kimi quruluşlarda dövlətin kiçik institutları ilə rəqabət, inteqrasiya pis olmaz. Digər tərəfdən, dövlətin incəsənətə, mediyaya qarışması, inteqrasiyası yol verilməzdir.
Ümmiyyətlə dövlətin mövcudluğunun səbəbi müəyyən sferalarda nəzarətdir. İnsan zəkası təkamül etdikcə nisbətən bu rolu azaldıb daha liberal bir cəmiyyət qurmaq doğru addımdır. Amma düşünmürəm ki, dövlətin bazardan tamamilə çəkilmsəsi uğurlu bir addım olaraq özünü sosial həyatda müsbət dəyişiklik olaraq göstərəcək.
Narkotik məsələlərdə razıyam, çəkəni tutmaq lazım deyil. Amma, həmçinin onlar üçün dövlət xəstəxanası olmalı deyil. Canı çıxsın müalicəsini özü etsin, həmçinin içki və siqaretə görə səhəti ağır olanlar üçün de bu keçərli olmalıdır.
Əsgərliyə qaldıqda isə tam bir illik yox 3 aylıq mülki xidmət olmalıdır, qızlı- oğlanlı.
Liberteryeni bırak liberal olup olmadığım bile belli değil ancak görüşlerim hakkında bir iki cümle yazmak isterim. Türkiye vatandaşıyım. Bizim ülkede nasıl vergi alındığını iyi bilirsiniz. Fakir fukara üzerinden geçinir bizim ülke. İfade özgürlüğü dersen hak getire. İfaden 1 kişi tarafından duyuluyorsa sıkıntı yok ama kitlelere hitap ediyorsan yandın. İfade özgürlüğünün ülke esaslarını çiğnemeyecek, şeriat yahut gericilik propagandası yapmayacak düzeyde kalması gönlümde yatar. Verginin cüzi düzeyde alınması ve bunun en verimli şekilde halka danışılarak yönetilmesini isterim (nerdee). Asker Cumhuriyetin güvencesidir ve her daim görüşleri haklıdır. Vesaire vesaire.
54
Mən düşünürəm ki, insanlar özlərinə və kənardakılara fiziki, psixoloji zərər vermədikləri müddətçə azaddırlar. Əlavə olaraq tam olaraq anarxist də deyiləm. Mənim fikirimcə, dövlət olmasa insanlar bir birlərini didər.
Əsasən libertarian olaraq deyim ki,
0. Mədəniyyət, səhiyyə, media, digər bazarlar, silahlar, mülkün alınması – əla
1. Təhqir arqumentiniz “çürük”dür. Haqq yalnız zorakılıqla pozulmur. Oğurluqda zorakılıq var? Kiminsə şəxsi məlumatını razılığı olmadan emal etməkdə zorakılıq var? Təhqir subyektiv deyil – təhqir aşağılama deməkdir, yəni alçaltmaq… Bu, özlüyündə yolverilməzdir.
Amma qisasın tərkibi olaraq təhqirlə, hətta ən qəddar zorakı üsullarla fiziki təzyiqə razıyam. Yəni hər kəsin emosional rahatlıq və intiqam haqq(lar)ı tanınmalıdır
2. Hərbi mükəlləfiyyət – fərdin azadlığından çox ölkənin təhlükəsizliyi əsasında müəyyən edilməlidir. Çünki müharibə dövründə heç kəs döyüşmək istəməz. Sülh dövründə isə xidmət (bu adla olmasa da, mahiyyətcə eyni şey olar, amma məqsəd başqadır) yox, hazırlıq olmalıdır (ki, real savaşda nəyi necə etmək lazım olduğunu biləsən)
3. Bizə yerli hökümət lazım deyil! Hökumət elə hökumətdir… yerli camaat arqumentinə qalsa, fərd də camaatdan daha yaxşı bilir ki, ona nə lazımdır. Ona görə də kommunal məsələlərdə adamlar birləşib, məhəlli/məntəqə səviyyəsində problemləri həll edə bilər. Yol çəkməyi də həmçinin… Güc qurumlarında regional şeylər pərakəndəliyə, dövlətin parçalanmasına səbəb olar. Məhkəmələr də ərazi yerinə ixtisaslaşmış və yoldaşlıq/assosiasiativ/kommersiya əsasında xidmət etsə uyğun olar. İcra hakimiyyəti kimi mövcud bələdiyyələr də ləğv edilməlidir.
4. Sərxoşluqda bir istisna olmalıdır ki, əgər davranışın başqasını qorxudursa, səni cəzalandıra bilməlidir, hələ etmək istədiyini etməmiş olsan belə… Yenə də o birinin emosional rahatlıq məsələsi… (ona görə istəyirsən, evində zəhərlənə bilərsən, ya da özünkimilərin məclisində, amma ictimaiyyətdə diqqətli ol ki, hərəkətin yanlış anlaşılar). Amma bu təbii ki, sadəcə bunlara aid deyil – eyni şey psixi xəstə, uşaqlar, ağıllı olduğu halda dəlilik edən hər kəs üçün keçərlidir – Heç kəsin bunlara dözmək vəzifəsi yoxdur – əksinə bunların (“yiyələrinin”) vəzifəsidir ki, bunların narahatlığından başqalarını qorusun.
5. Din azadlığında da: adamı narahat edən şeyə dəvət edə bilməzsən! Düzdür, gərək bu kimi hallarda dövlət əvvəldən müdaxilə etməsin, amma şikayət əsasında edə bilər. Məs., hesab edirsən ki, filan əməli etmək cəhənnəmlikdir; mən kafirəmsə, mənim səni eşitməmək hüququm daha üstün tutulmalıdır, nəinki sənin öz fikrini ifadə etməyin… Çünki sən susa bilərsən, mən isə kar ola bilmərəm; məqsəd baxımından da, əgər sən məni düzəltmək istəyirsənsə, amma mən düzəlmək istəmirəmsə, onsuz da, buna nail olası deyilsən… Xülasə, din azadlığı sadəcə möminlərə aid deyil, bu [ənənəvi dinlərdən azadlıq] baxımından inancsızlara da aiddir. Mən iyrəndiyim şeyi eşitməyə məcburamsa, necə azad ola bilərəm? Öz “əbədi həyatımı qaraltmaq” mənim şəxsi işimdir, amma sənin MƏNİ haqqa yönəltmək deyə dövlət nəzərində legitim vəzifən/haqqın ola bilməz!
6. Nikahın istənilən amilində dövlət istisna edilməlidir. Burada elə bir şey yoxdur ki, dövlətin bunda iştirakına əsas olsun. Çünki bu dini institutdur, şəxslərin öz məsələsidir. “Bu varsa, o da olsun” demək, “kişilər təhlükəsizlikdə xidmət edirsə, qadın da etsin”, “vergini biri verirsə, o biri də versin” (heç kəs məcburi ödəməməlidir) deməklə eynidir.
7. Dövlət mediası olmasa zəruri şəffaflıq necə olacaq? Xarici siyasət, hərbi məsələlər, məhkəmə qərarlarını haradan bilək? Propaqanda təhlükəsinin qarşısını medianı aradan qaldırmaqla alırsansa, özəlləri niyə qaldırmayasan? Medianın işi elə ya puldur, ya propaqandadır da. Media ilahidir bəyəm? Bunun yerinə [yalan məlumata məruz qalmama] hüquqi təminatı olmalıdır. Həmçinin, propaqanda problemi demokratiya adlanan seçki oyunlarına xasdır – siyasi hakimiyyət deyilən “ilah”ı ləğv etməklə bu işdə də daha çox uğur qazanmaq olar (deputat/prezident/nazir yoxdursa*, kimin təbliğatı gedəcək ki?) Yəni yalan tərifə stimul da minimumlaşar, istək olsa belə [yalançılığa cəza] qorxusu da bundan çəkindirər.
*Qanunverici, icra yerinə diversifikasiya olunmuş fiziki güc, diplomatiya olmalıdır
Bəzi sahələrdə dövlətin institut olaraq fərdlə rəqabətinin tərəfdarıyam. Dövləti tam kənara atıb nəzarətdən kənar qoymaqdansa, onu da institut kimi rəqabətə cəlb etmək olar. Məsələn, ictimai nəqliyyat, bazar kimi quruluşlarda dövlətin kiçik institutları ilə rəqabət, inteqrasiya pis olmaz. Digər tərəfdən, dövlətin incəsənətə, mediyaya qarışması, inteqrasiyası yol verilməzdir.
Men anarxistem isiniz olmasin menimle.
Ümmiyyətlə dövlətin mövcudluğunun səbəbi müəyyən sferalarda nəzarətdir. İnsan zəkası təkamül etdikcə nisbətən bu rolu azaldıb daha liberal bir cəmiyyət qurmaq doğru addımdır. Amma düşünmürəm ki, dövlətin bazardan tamamilə çəkilmsəsi uğurlu bir addım olaraq özünü sosial həyatda müsbət dəyişiklik olaraq göstərəcək.
Narkotik məsələlərdə razıyam, çəkəni tutmaq lazım deyil. Amma, həmçinin onlar üçün dövlət xəstəxanası olmalı deyil. Canı çıxsın müalicəsini özü etsin, həmçinin içki və siqaretə görə səhəti ağır olanlar üçün de bu keçərli olmalıdır.
Əsgərliyə qaldıqda isə tam bir illik yox 3 aylıq mülki xidmət olmalıdır, qızlı- oğlanlı.
Sosial Liberalam))) Balansı qoruya bildiyimi düşünürəm.)
Siz demək olar tamamilə libertariansınız. Əksər əhəmiyyətli məsələlərdə sizin mövqeyiniz libetarianizmlə üst-üstə düşür. Ahahhahahahahahahahhaha
Mühafizəkar liberal
Liberteryeni bırak liberal olup olmadığım bile belli değil ancak görüşlerim hakkında bir iki cümle yazmak isterim. Türkiye vatandaşıyım. Bizim ülkede nasıl vergi alındığını iyi bilirsiniz. Fakir fukara üzerinden geçinir bizim ülke. İfade özgürlüğü dersen hak getire. İfaden 1 kişi tarafından duyuluyorsa sıkıntı yok ama kitlelere hitap ediyorsan yandın. İfade özgürlüğünün ülke esaslarını çiğnemeyecek, şeriat yahut gericilik propagandası yapmayacak düzeyde kalması gönlümde yatar. Verginin cüzi düzeyde alınması ve bunun en verimli şekilde halka danışılarak yönetilmesini isterim (nerdee). Asker Cumhuriyetin güvencesidir ve her daim görüşleri haklıdır. Vesaire vesaire.
ƏMƏLLİ-BAŞLI LİBERTARİAN
“28
NƏTİCƏ: LİBERTARİAN DEYİLSİNİZ” :((
54
Mən düşünürəm ki, insanlar özlərinə və kənardakılara fiziki, psixoloji zərər vermədikləri müddətçə azaddırlar. Əlavə olaraq tam olaraq anarxist də deyiləm. Mənim fikirimcə, dövlət olmasa insanlar bir birlərini didər.
Əsasən libertarian olaraq deyim ki,
0. Mədəniyyət, səhiyyə, media, digər bazarlar, silahlar, mülkün alınması – əla
1. Təhqir arqumentiniz “çürük”dür. Haqq yalnız zorakılıqla pozulmur. Oğurluqda zorakılıq var? Kiminsə şəxsi məlumatını razılığı olmadan emal etməkdə zorakılıq var? Təhqir subyektiv deyil – təhqir aşağılama deməkdir, yəni alçaltmaq… Bu, özlüyündə yolverilməzdir.
Amma qisasın tərkibi olaraq təhqirlə, hətta ən qəddar zorakı üsullarla fiziki təzyiqə razıyam. Yəni hər kəsin emosional rahatlıq və intiqam haqq(lar)ı tanınmalıdır
2. Hərbi mükəlləfiyyət – fərdin azadlığından çox ölkənin təhlükəsizliyi əsasında müəyyən edilməlidir. Çünki müharibə dövründə heç kəs döyüşmək istəməz. Sülh dövründə isə xidmət (bu adla olmasa da, mahiyyətcə eyni şey olar, amma məqsəd başqadır) yox, hazırlıq olmalıdır (ki, real savaşda nəyi necə etmək lazım olduğunu biləsən)
3. Bizə yerli hökümət lazım deyil! Hökumət elə hökumətdir… yerli camaat arqumentinə qalsa, fərd də camaatdan daha yaxşı bilir ki, ona nə lazımdır. Ona görə də kommunal məsələlərdə adamlar birləşib, məhəlli/məntəqə səviyyəsində problemləri həll edə bilər. Yol çəkməyi də həmçinin… Güc qurumlarında regional şeylər pərakəndəliyə, dövlətin parçalanmasına səbəb olar. Məhkəmələr də ərazi yerinə ixtisaslaşmış və yoldaşlıq/assosiasiativ/kommersiya əsasında xidmət etsə uyğun olar. İcra hakimiyyəti kimi mövcud bələdiyyələr də ləğv edilməlidir.
4. Sərxoşluqda bir istisna olmalıdır ki, əgər davranışın başqasını qorxudursa, səni cəzalandıra bilməlidir, hələ etmək istədiyini etməmiş olsan belə… Yenə də o birinin emosional rahatlıq məsələsi… (ona görə istəyirsən, evində zəhərlənə bilərsən, ya da özünkimilərin məclisində, amma ictimaiyyətdə diqqətli ol ki, hərəkətin yanlış anlaşılar). Amma bu təbii ki, sadəcə bunlara aid deyil – eyni şey psixi xəstə, uşaqlar, ağıllı olduğu halda dəlilik edən hər kəs üçün keçərlidir – Heç kəsin bunlara dözmək vəzifəsi yoxdur – əksinə bunların (“yiyələrinin”) vəzifəsidir ki, bunların narahatlığından başqalarını qorusun.
5. Din azadlığında da: adamı narahat edən şeyə dəvət edə bilməzsən! Düzdür, gərək bu kimi hallarda dövlət əvvəldən müdaxilə etməsin, amma şikayət əsasında edə bilər. Məs., hesab edirsən ki, filan əməli etmək cəhənnəmlikdir; mən kafirəmsə, mənim səni eşitməmək hüququm daha üstün tutulmalıdır, nəinki sənin öz fikrini ifadə etməyin… Çünki sən susa bilərsən, mən isə kar ola bilmərəm; məqsəd baxımından da, əgər sən məni düzəltmək istəyirsənsə, amma mən düzəlmək istəmirəmsə, onsuz da, buna nail olası deyilsən… Xülasə, din azadlığı sadəcə möminlərə aid deyil, bu [ənənəvi dinlərdən azadlıq] baxımından inancsızlara da aiddir. Mən iyrəndiyim şeyi eşitməyə məcburamsa, necə azad ola bilərəm? Öz “əbədi həyatımı qaraltmaq” mənim şəxsi işimdir, amma sənin MƏNİ haqqa yönəltmək deyə dövlət nəzərində legitim vəzifən/haqqın ola bilməz!
6. Nikahın istənilən amilində dövlət istisna edilməlidir. Burada elə bir şey yoxdur ki, dövlətin bunda iştirakına əsas olsun. Çünki bu dini institutdur, şəxslərin öz məsələsidir. “Bu varsa, o da olsun” demək, “kişilər təhlükəsizlikdə xidmət edirsə, qadın da etsin”, “vergini biri verirsə, o biri də versin” (heç kəs məcburi ödəməməlidir) deməklə eynidir.
7. Dövlət mediası olmasa zəruri şəffaflıq necə olacaq? Xarici siyasət, hərbi məsələlər, məhkəmə qərarlarını haradan bilək? Propaqanda təhlükəsinin qarşısını medianı aradan qaldırmaqla alırsansa, özəlləri niyə qaldırmayasan? Medianın işi elə ya puldur, ya propaqandadır da. Media ilahidir bəyəm? Bunun yerinə [yalan məlumata məruz qalmama] hüquqi təminatı olmalıdır. Həmçinin, propaqanda problemi demokratiya adlanan seçki oyunlarına xasdır – siyasi hakimiyyət deyilən “ilah”ı ləğv etməklə bu işdə də daha çox uğur qazanmaq olar (deputat/prezident/nazir yoxdursa*, kimin təbliğatı gedəcək ki?) Yəni yalan tərifə stimul da minimumlaşar, istək olsa belə [yalançılığa cəza] qorxusu da bundan çəkindirər.
*Qanunverici, icra yerinə diversifikasiya olunmuş fiziki güc, diplomatiya olmalıdır